Home

Περνώντας από το Κουκάκι για να πας στη σχολή, θα συναντήσεις στην οδό Λαγουμιτζή στον αριθμό 6, το κτίριο που κάποτε, όχι πολλά χρόνια πριν στέγαζε  τους φοιτητές του Παντείου. Ένα κλασσικό κτίριο του ΄60, αρκετών ορόφων , που τουλάχιστον όσοι καταγόμαστε  από επαρχία γνωρίζουμε καλά, αφού στο ισόγειο του  βρίσκεται  το εστιατόριο του πανεπιστημίου. Αν το έχεις ήδη δει και φέρεις την εικόνα του στο μυαλό σου, αυτή το πιο πιθανό θα σου αφήσει μια αίσθηση εγκατάλειψης. εστίαΣίγουρα θα θυμάσαι τα εντυπωσιακά γκράφιτι στους εξωτερικούς τοίχους, τις σιδεριές , κάποια σπασμένα παράθυρα, ίσως  πάλι και να έχεις αντιληφθεί τις κλειδαριές και τα λουκέτα στις πόρτες. Την επόμενη φορά όμως που θα περάσεις βιαστικός  από μπροστά του ρίξε τού  μια  πιο προσεκτική ματιά. Δίπλα στα γκράφιτι,  ίσως να προσέξεις ένα κόκκινο Τ-SHIRT  να στεγνώνει σε κάποιο μπαλκόνι ,και μπορεί στα απόμακρα τζάμια να υπάρχει κάποιο φως. Αν πάλι  ο θόρυβος της πόλης στο επιτρέψει, ίσως να ακούσεις και κάποιες φωνές από τα ανοιχτά παράθυρα του πρώτου ορόφου ή στα ενδότερα, λίγη μουσική να βγαίνει από την ταράτσα. estia-1Η εστία μπορεί να παρουσιάζει την εικόνα ενός άδειου κτιρίου με μια πρώτη ματιά, η πραγματικότητα είναι όμως πως φιλοξενεί  κόσμο, αφού  όταν σταμάτησε να φιλοξενεί φοιτητές , το κτίριο πέρασε από την εγκατάλειψη στην…κατάληψη!

Κατάληψη ή μήπως αυτοδιαχείριση? Αυτό το ερώτημα ίσως δημιουργηθεί μετά από κουβέντα με κάποιον από τους ενοίκους μιας τέτοιας «κατάστασης». Ας ονοματοθετήσουμε λοιπόν έτσι τη ζύμωση που έχει δημιουργηθεί στο χώρο της όχι και τόσο πάλαι ποτέ εστίας, ας την ονοματοθετήσουμε ως «ιδιαίτερη κατάσταση συγκατοίκησης» όσο αποποιητικό των ευθυνών του ή ψυχρό κι αν ακούγεται. Προς το παρόν δυσκολευτήκαμε να έρθουμε σε επαφή με τους κατοίκους της δικής μας «κατάστασης» και δεν μπορούμε να παραθέσουμε τα όσα οι ίδιοι παραστατικότερα θα απέδιδαν. Ωστόσο αν κάποιος από αυτούς μας μιλούσε ίσως να μας έλεγε περίπου τα ακόλουθα.το ξενοδοχείο στην αχαρνών

«Κατάληψη» αποκαλείται από τους περισσότερους. «Αυτοδιαχειριζόμενη εστία» ωστόσο θα ακούσεις να την αποκαλούν κάποιοι πειρατές της καθημερινότητας. Ως μια κατάσταση εξαίρεσης από τους συνηθισμένους κανόνες κατοικίας. Δεν είναι κάτι το εξωπραγματικό ωστόσο αφού χρειάζεται τον κανόνα για να υπάρξει. Η «κατάσταση» του Παντείου χρειάζεται τόσο τις υπόλοιπες κατοικίες που την περιβάλλουν, όσο τα ξενοδοχεία, όσο και τις εστίες των υπολοίπων πανεπιστημίων. Η ίδια λειτουργεί ως μια εναλλακτική πρόταση σε αυτές τις κανονικότητες.  Η πόλη μας περιλαμβάνει την «κατάσταση» αποκλείοντάς τη και την αποκλείει περιλαμβάνοντάς τη. Σαφώς και δεν μπορεί να υποστηριχθεί ότι η «κατάσταση» είναι νόμιμη (και δεν απασχολεί εδώ εάν θα έπρεπε να είναι). Δεν είναι νόμιμη γιατί η ίδια η ιστορία δεν έχει βρει έναν ορισμό για αυτή και τα υπόλοιπα αδελφάκια της, οι καταληψίες/ αυτοδιαχειριστές είναι πειρατές που κουρσεύουν ένα αχρησιμοποίητο κτήριο και ως τέτοιοι, διώκονται. Από τη στιγμή που ξεκινά η πιλάλα, η έφοδος, δηλαδή η είσοδος στο κτήριο τίθενται κατ’επιλογήν εκτός νόμου καθώς μια τέτοια ενέργεια θεωρείται σαφέστατα καταπάτηση ξένης ιδιοκτησίας. Αυτή ακριβώς η καταπάτηση γίνεται αντιληπτή από τους ανθρώπους αυτούς ως «κάνω βιώσιμο ένα σπίτι που ούτως ή άλλως δε χρησιμοποιείται, το οικειοποιούμαι και το κάνω σπίτι μου» . Ταυτόχρονα μέσα σε αυτή την «κατάσταση» θέλουμε να πιστεύουμε ότι δεν επικρατεί χάος, σίγουρα δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τις μαρτυρίες διαφόρων τύπων παραβατικών συμπεριφορών αλλά σύμφωνα με τα υπόλοιπα παραδείγματα των ανά τον κόσμο «ιδιαιτέρων καταστάσεων συγκατοίκησης», μέσα σε αυτές, οι συμβατικοί κανόνες της ιδιοκτησίας, του καταμερισμού της εργασίας και της σύγχρονης πόλης αντικαθίστανται από άλλους. Οι κανόνες μιας πόλης εφαρμόζονται στην περίπτωσή μας απεφαρμοζόμενοι, δηλαδή μέσω της μη τήρησής τους. Ποιοι εφαρμόζουν τους κανόνες αυτούς ? Οι ένοικοι. Πώς τους εφαρμόζουν? Ομαδικά και με επινοητικότητα, πατέντες και αυτοσχέδιες κατασκευές. Αυτή η επινοητικότητα της ομάδας είναι που αποτυπώνεται πάνω στους τοίχους και φθάνει στο μάτι του περαστικού ένα ψήγμα της με τη μορφή γκράφιτι.  Αυτό που χρειάζεται να επισημάνουμε είναι ότι οι «ιδιαίτερες καταστάσεις συγκατοίκησης» ιστορικά δεν εμφανίστηκαν ως επακόλουθο ενός θεωρητικού ρεύματος σκέψης, είναι μια πρώιμη μορφή κοινωνικότητας και γι΄αυτό επικρατεί η λογική «λύνουμε τα προβλήματά μας μόνοι μας χωρίς τους ειδικούς». Γι’ αυτό και δε θα δεις ποτέ να μπαίνει το χώρο ο ηλεκτρολόγος ή ο υδραυλικός, αυτές οι ειδικότητες μοιράζονται μεταξύ των ενοίκων.

Αυτοδιαχείριση ενός χώρου σημαίνει αξιοποίηση του σύμφωνα με τις ανάγκες των ατόμων που κατοικούν σε αυτόν. Η βασική διαδικασία είναι η συνέλευση μέσω της οποίας ο καθένας μπορεί να προτείνει και να απορρίψει, να συμφωνήσει, να διαφωνήσει για θέματα όπως το party, την προβολή της ταινίας, το που θα μπει το έρμο το τραπεζάκι που κουβαλήσαμε και πάει λέγοντας.

Εάν λοιπόν μια τέτοια ισχυρή δυναμική έχει δημιουργηθεί και στην «κατάσταση» του Παντείου μένει να το δούμε..

Πώς φτάσαμε όμως μέχρι το σημείο να μιλάμε για το μέλλον μιας κατάληψης στέγης ή αυτοδιαχείριζόμενου χώρου τη στιγμή που δε γνωρίζουμε πώς ακριβώς φτάσαμε ως εδώ? Τα γεγονότα που δημιούργησαν την κατάσταση αυτή παραμένουν απροσδιόριστα, όπως επίσης απροσδιόριστο  είναι και για τους περισσότερους  το ποια χρονιά το συγκεκριμένο κτίριο σταμάτησε να αποτελεί την εστία του πανεπιστημίου. Στα γραφεία της φοιτητικής μέριμνας και στην τεχνική υπηρεσία συμφωνούν  ότι η εκκένωση τού έγινε κάπου μεταξύ του 1999 και του 2001. Οι λόγοι που  έχουν ακουστεί στα φοιτητικά πηγαδάκια διάφοροι. Για παράδειγμα υποστηρίζεται μεταξύ άλλων και το ότι το κτίριο είναι μη κατοικήσιμο λόγω του μεγάλου σεισμού του 1999, θέση που έδωσε σε κάποιους από εμάς την εντύπωση ότι γευματίζουμε σε ένα μέρος το οποίο μπορεί και να πέσει να μας πλακώσει.

Ωστόσο το γεγονός παραμένει. Για ποιο λόγο το Πάντειο δεν είναι σε θέση σήμερα σε θέση να αξιοποιήσει ένα κτήριο χωρητικότητας 250 περίπου ατόμων? Σύμφωνα με τα όσα μάθαμε από τον πρόεδρο της επιτροπής της φοιτητικής μέριμνας ένα ασαφές και απροσδιόριστο καθεστώς διαχείρισης της φοιτητικής εστίας κατά την παραπάνω αναφερόμενη εποχή είναι η αιτία που οδήγησε στη σημερινή βαλτώδη κατάσταση.

Η εν λόγω απροσδιοριστία δε, ευνόησε την ανάπτυξη φαινόμενων όπως  μετά-πωλήσεις  air-condition  , υπενοικιάσεις , ξηλωμένες πόρτες, που σε συνδυασμό με τις ελλιπείς προδιαγραφές ασφάλειας  και την απουσία  κάποιου ελεγκτικού οργάνου οδήγησαν στο να εγκαταλειφθεί το κτίριο από το πανεπιστήμιο και το έργο της στέγασης των φοιτητών να δοθεί σε ιδιώτες και πιο συγκεκριμένα σε ένα ξενοδοχείο (βλέπε παρακάτω). Έκτοτε, και ενώ το κτίριο ουδέποτε σταμάτησε να βρίσκεται στη δικαιοδοσία του πανεπιστημίου, έχουν δοθεί υποσχέσεις και έχουν γίνει κινήσεις ώστε να επιστρέψουν οι φοιτητές σε αυτό, προσπάθειες που έπεσαν όμως στο κενό. Παράδειγμα, μια προοπτική που είχε παρουσιαστεί ώστε  να διαμορφωθεί το κτίσμα  προς χρήση από τον Αθήνα 2004 κατά την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων, και μετά να επιστραφεί ολοκαίνουριο  στο Πάντειο, πρόταση που ουδέποτε υλοποιήθηκε.

Γενάται όμως το ερώτημα τι γίνεται σήμερα με τα άτομα τα οποία έρχονται για σπουδές στο Πάντειο και δικαιούνται βάση της οικονομικής τους κατάστασης στέγαση παρεχόμενη από το Πανεπιστήμιο ως δημόσιο φορέα, πάροχο δωρεάν παιδείας και διευκολύνσεων στους οικονομικά δικαιούχους. Όπως μας πληροφορεί ο εκπρόσωπος της φοιτητικής μέριμνας τα τελευταία τουλάχιστον έξι χρόνια οι παραπάνω ανάγκες καλύπτονται σε ένα ξενοδοχείο στην Αχαρνών εν ονόματι ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ. Το ξενοδοχείο αυτό μπορεί να στεγάσει 102 τα οποία επιλέγονται ύστερα από μελέτη των αιτήσεων και συνυπολογισμό της μοριοδότησής τους -με μια μικρή λεπτομέρεια. Σε αυτά τα 102 άτομα συμπεριλαμβάνονται και οι σπουδαστές από τα προγράμματα ανταλλαγής Erasmus, μια εντελώς διαφορετική κατηγορία από τους εν γένει δικαιούχους. Οι αιτήσεις για τα δωμάτια αυτά δεν ξεπερνούν κατά πολύ τις ικανότητες του ξενοδοχείου. Είναι όμως τούτο συνάρτηση της μικρής ύπαρξης πραγματικών δικαιούχων ή μήπως συνάρτηση της μονιμοποίησης του φαινομένου κατά τη λογική: «όσα δωμάτια υπάρχουν τόσες ανάγκες καλύπτονται» κατ’ αντιστοιχία με τα νοσοκομεία? Μήπως αν υπήρχαν περισσότερα θα υπήρχαν και περισσότερες αιτήσεις?

Όσον αφορά τη διαχείριση, η χρηματοδότηση των δωματίων εμπίπτει στην αρμοδιότητα της φοιτητικής μέριμνας του Παντείου  ενώ ο έλεγχος (βιβλίο εσόδου) και η συντήρηση πραγματοποιούνται από το ίδιο το ξενοδοχείο. Το ξενοδοχείο ωστόσο ως ιδιωτική επιχείρηση με σκοπό τη μεγιστοποίηση του κέρδους όπως μας διαβεβαιώνει και το ΤΟΠΑ, μήπως δεν είναι ο καταλληλότερος διαχειριστής? Κατά καιρούς διάφορα σχετικά περιστατικά έχουν ακουστεί με αποκορύφωμα την προτίμηση παροχής στέγης σε τουρίστες εις βάρος δικαιούχου φοιτήτριας. Συνεπώς, μάλλον δεν μπορούμε να μιλάμε για αξιοπρεπείς καταστάσεις.

Στη θέση που βρισκόμαστε σήμερα, οι πιθανότητες να δοθεί ένα τέλος στην αναμονή των φοιτητών για ένα αξιοπρεπές κτήριο στέγασης των δικαιούχων μοιάζουν ομολογουμένως υλοποιήσιμες. Οι διαδικασίες για να ανακατασκευαστεί  το κτίριο έτσι ώστε να αποτελέσει μια φοιτητική εστία σύγχρονου τύπου έχουν ξεκινήσει. Σύμφωνα με την τεχνική υπηρεσία του Παντείου έχει τελειώσει η απαραίτητη έρευνα για το κόστος του έργου και έχουν συνταχθεί τα αντίστοιχα τεύχη δημοπράτησης. Τη στιγμή αυτή βρισκόμαστε σε αναμονή της έκδοσης άδειας οικοδομήσεως από την πολεοδομία, με την ελπίδα ότι μέχρι το τέλος του χρόνου θα δοθεί το πράσινο φως για να ενταχθεί το έργο σένα πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων και στη συνέχεια να δημοπρατηθεί σε διεθνή διαγωνισμό όπου η καταλληλότερη εταιρία -θεωρητικά πάντα- θα αναλάβει την υλοποίησή του. Όπως γίνεται αντιληπτό το πότε η «κατάστασή» μας θα είναι σε θέση να δεχθεί πάλι φοιτητές και να γεμίσει τους έξι ορόφους της είναι ένα θέμα που άπτεται της καλής λειτουργίας του δημοσίου μηχανισμού. Βέβαια πολλές απαντήσεις πρέπει ακόμη να δοθούν πέραν από το τεχνικό της υποθέσεως και σχετικά με το διοικητικό δηλαδή σχετικά με το ποιός θα αναλάβει τη διαχείριση της εστίας μετά την ανακαίνιση δηλαδή τη συντήρηση και ενδεχομένως τη φύλαξη της. Εν ολίγοις, ποιός θα κρατάει τα κλειδιά -κυριολεκτικά και μεταφορικά- ώστε να μη  φθάσουμε πάλι στις γνωστές καταστάσεις κακοδιαχείρισης  που έχουν με τα χρόνια φέρει το Πάντειο ως σύνολο σ’αυτή την όχι ευμενή κατάσταση.

Ερωτήματα που μένουν να απαντηθούν λοιπόν είναι:

Πότε και γιατί ακριβώς φθάσαμε στο σημείο να μην έχουμε λειτουργική εστία?

Τη μελετώμενη προς δημιουργία εστία ποιος θα τη διαχειρίζεται ? και τέλος

Ποιος θα πληρώνει για αυτή? Τα προγράμματα Δημοσίων Επενδύσεων στην οποία πρόκειται να ενταχθεί το έργο είναι χρηματοδοτούμενα τόσο από την κοινότητα όσο και από τον κρατικό προϋπολογισμό συνεπώς εδώ ίσως χρειάζεται να γίνει προσεκτική διαλογή των διαχειριστών του δημοσίου χρήματος.

Οι συντακτική μας ομάδα επιφυλάσσεται για τις απαντήσεις των παραπάνω στα τεύχη που ακολουθούν καθώς είμαστε μάλλον στην κορυφή του παγόβουνου ενώ ταυτόχρονα οι εξελίξεις προχωρούν.

Όλια Ζαβιτσάνου, Σοφία Καλογεράκη, Δημήτρης Μαυρίδης

Για τη συγγραφή των παραπάνω ευχαριστούμε για τη βοήθειά τους, το Τμήμα Φοιτητικής Μέριμνας του Παντείου, την Τεχνική του Υπηρεσία και την αρχιτέκτων Παπαγεωργίου Ευαγγελία.

Για οποιαδήποτε απορία panteiaka.nea@gmail.com

Advertisements

3 thoughts on “Εστία Παντείου ή ανοίγοντας ακόμα ένα κουτί της Pant-ora.

  1. ας αφησουμε ησυχες τις «καταληψεις», ή μαλλον καλυτερα ας παμε σ’αυτες και ας κανουμε κι αλλες.
    οι «καταληψεις» ειναι απο τους λιγους, αν οχι οι μονοι, πραγματικα ζωντανοι και αληθινοι, ελευθεροι χωροι που εχουν μεινει μεσα σε ολη αυτη την παρανοια και τη μιζερια, το κυνηγι της ευτυχιας και των μαγισων, αυτου του ισοπεδωτικου τερατος, αυτης της απανθρωπης αηδιας που λεγεται συστημα, κρατος, καπιταλισμος, οπως θες πες το.ας βοηθησουμε οσους μενουν εκει σε ο,τι χρειαζονται -ειναι οι τελευταιοι απο εμας που ακομα παλευουν-, ας διωξουμε την πρεζα καιτους εθισμους, ας αφυπνισουμε τα πνευματα και τις σκεψεις.ευχαριστω.

  2. H κατάληψη ήταν ο μόνος τρόπος να πάρει «ζωή» και πάλι αυτό το κτίριο. Αφού οι αρμόδιοι δεν φρόντισαν από το 1999-2001 να κάνουν κάτι για την αξιοποίησή του, κάποιος έπρεπε να αναλάβει δράση. Πέρασαν 13 με 11χρόνια για ανακατάληψη του κτιρίου έπειτα από απόφαση της Συγκλήτου. Και λόγω των δύσκολων οικονομικά εποχών, θα περάσουν άλλα τόσα μέχρι να αρχίσουν να γίνονται τα πρώτα έργα ανακαίνισης και αξιοποίησης του. Μέχρι τότε, όσα παιδιά διώχτηκαν απ’την κατάληψη, θα ψάχνουν να βρούν αλλού στέγη.. Ας μην είμαστε τόσο αρνητικοί με τις καταλήψεις. Το κτίριο βρίσκεται στο κέντρο της Αθήνας, δίπλα στο Πάντειο, σε μια πολύ καλή περιοχή με συγκοινωνίες, τι περιμένουν δηλαδή, να έμενε εγκαταλελειμένο για καμιά εικοσαριά χρόνια;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s